امردادگان

روز مهر از ماه مهر شانزدهمین روز مهر ماه باستانی ، 10 مهر خورشیدی .

در میان تمام جشنهایی که در ایران باستان متداول بوده 2 جشن از همه آنها مهم تر و بزرگ تر بودند.این 2 جشن عبارتند از نوروز و مهرگان.نوروز پیش درآمد بهار و همراه با سرسبزی طبیعت و رفتن زمستان . در حالیکه مهرگان در نیمه دوم  سال یعنی هنگامی که گرمای سوزان تابستان سپری و هوای معتدل پاییزی آغاز می گردد. مهرگان از روز مهر تا روز رام شانزدهمین تا بیست یکمین روز مهر (10 تا 15 مهر خورشیدی) ادامه دارد. که روز اول را مهرگان عامه و روز آخر را مهرگان خاصه می نامند. این جشن مربوط به فرشته مهر که در اوستا میترا به چم نور خورشید و مهر و محبت و عهد و پیمان می باشد نامیده می شود . و روایت است که فریدون شاه پیشدادی در این روز به رهبری کاوه آهنگر بر ضحاک ستمگر چیره شد و ضحاک را در کوه دماوند حبس نمود و فریدون تاج پادشاهی بر سر نهاد(1). (فرشتگان در جشن مهرگان به یاری فریدون آمدند و در آخرین روز جشن که روز رام می باشد  ضحاک در کوه دماوند به زندان افتاد)

(1) این جشن را در قدیم میتراکانا می گفتند که بعدها به تدریج مهرگان شد.این جشن بدین گونه بود که : پس از شهریاری جمشید ضحاک بر ایران زمین دست یافت و سلطنتی هزار ساله را آغاز کرد . پادشاهی او برای ایرانیان دورا بیداد و ستم بود .اما سرانجام فریدون که نوادگان شاه جمشید پیشدادی بود به یاری کاوه آهنگر بر ضحاک پیروز شد و از سلطنت برکنار کرده  به زندانی در کوه دماوند به بند کشیده ، پرچم رهبر شورشیان ((کاوه)) را پادشاهان ایرانی گرامی داشتند و آن را درفش کاویانی خواندند. نام پرچم ایران در دوره ساسانیان هم همین بوده است که عمر خلیفه ی دوم آنرا به آتش انداخت!!!!!

درفش کاویانی ابتدا شاید از پوست شیر یا خرش یا گاو بود که پس از کاوه به طلا و گوهر آراسته شد. ایرانیان به شکرانه این آزادی که در روز مهر از ماه مهر روی داده بود جشن مهرگان را بر پا کردند. نیز گفته اند که در این روز فرشتگان به یاری فریدون آمده اند و در خانه های پادشاهان این گونه رسم شد که در صحن خانه مرد دلاوری هنگام طلوع آفتاب می ایستد و به آواز بلندی می گوید " ای فرشتگان به زمین فرود آیید . بدی و بدان را براندازید و نابود نمایید. "