امردادگان

شهریور روز از ماه شهریور چهارمین روز از شهریور ماه باستانی ، 30 امرداد خورشیدی .

واژه شهریور از واژه اوستایی خشتراوییره (Khashatra Vairya)  که در زبان پهلوی خشتور و در پارسی شهریور گرفته شده است .جزء ابتدای این کلمه  همان خشتره به چم قدرت و حکومت کشور است و کلمات شهر وشهریار از این واژه گرفته شده است. جزء دوم به چم آرزو شده است و بنابراین چم ترکیبی آن حکومت آرزو شده یا کشور خواسته شده می باشد .این امشاسپند در عالم روحانی مظهر قدرت و نیرو می باشد و در عالم جسمانی پاسبانی فلزات با اوست . زرتشتیان این جشن را نیز مانند سایر جشنها با سپاس و نیایش به درگاه اهورامزدا و با جشن و سرور به پایان می رسانند.

ای هستی بخش دانا ای اشا و ای وهومن سرودهايی می سرايم که کسی پيش از اين نسروده است .آرزو دارم بوسيله اشا و وهومن و خشترای فناناپذير حس و ايمان و فداکاری در قلبهايمان افزايش يابد . پروردگارا درخواست ما را بپذير و بسويمان روی آور و بما خوشبختی کامل ارزانی دار. هات ۲۸ بند ۳

شهریور شهریاری اهورایی است.

همانطور که گفته شد شهريور روز از شهريور ماه مي باشد که روز چهارم ماه است (به تقويم خورشیدی۳۰  امرداد ماه) و به نام امشاسپند تواناي خشترا يا شهريور مي باشد جشن شهريورگان است . چنانکه گفته شد اين فرشته مظهر سلطنت آسماني و قدرت رحماني است و هميشه خواهان فر و بزرگي و نيرومندي مي باشد در جهان مادي نگهبان زر و سيم و فلزات ديگر و دستگير بينوايان و فرشته رحم و مروت است پادشاهان دادگر در تحت و حمايت اين فرشته مقتدر هستند نظر به همين صفات پاک است که ايرانيان قديم اين روز را جشن مي گرفتند و به فقرا احسان و اطعام مي نمودند چون اين جشن به پادشاهان دادگر بستگي دارد که نماينده سلطنت آسماني هستند لذا معمولا در اين جشن بايد بحضور پادشاهان بروند و شادباش بگويند. ابوريحان در صفحه ۲۵۱ترجمه آثار و الباقيه مي نويسد ((شهريور ماه روز چهارم آن شهريور روز است و آن به مناسبت توافق دو اسم جشن مي باشد و آنرا شهريورگان گويند . معني شهريور دوستي و آرزو است شهريور فرشته ايست که بجواهر هفتگانه از قبيل طلا و نقره و ديگر فلزات که برقراري صنعت و دوام دنيا و مردم بآنها بستگي دارد موکل است ))براي جشن شهريورگان از دو گونه ديگر مي توان برتري قائل شد اول اينکه در اين ماه محصولات کشت و زرع جمع آوري مي شود و چون معمولا براي بدست آوردن نتيجه هر کاري جشن و شادي لازم است لذا شهريورگان بمناسبت نتيجه گرفتن از نعمت کشت و کار و بدست آوردن محصولات بخصوص براي کشاورزان بهترين جشن و شادي است و در واقع جشن سر خرمن مي باشد .دوم اينکه در اين ماه پاييزه کاري شروع مي شود و چون معمولا هر کار نيکي را با شادي بايد آغاز کرد از اين لحاظ جشن شهريورگان را مي توان آغاز فصل جديد ديگري از هنگام کشت و زرع دانست و آنرا مورد احترام قرار داد با دلايلي که ذکر شد جشن شهريورگان بخصوص براي کشاورزان از لحاظ جمع آوري محصول و بدست آوردن خرمن و همچنين از نقطه نظر شروع بکار پاييزه بهترين جشن و شادماني است و بهمين جهت است که نسبت به آن احترام زيادي قائل هستند و با شادي فراوان مراسم آنرا بجاي مي آورند. پس دوستان گرامي در کنار شادي هاي خود نيازمندان را فراموش نکنيد هر چند که در قلمرو پر گوهر ايران زمين نبايد نيازمندي معنايي داشته باشد اما صد افسوس!..... بگذريم.

هميشه ايراني باشيد و سرافراز.

خشتراوييريا سومين فروزه اهورامزدا به چم توانايي برگزيدني است. خشترا از ريشه خش به معناي توانايي است .اين فروزه را به شهرياري خدايي تعبير کرده اند. اما استاد وحيدي در همان چم اما به تعبيري ديگر آنرا شهرياري بر ميل بيان نمودند .اين فروزه معرفي نيروي سازنده است و نه قدرت ويران کننده معرف توان اخلاقي و رواني است نه بدي و کينه توزي .اهورامزدا که بر همه چيز تواناست توانايي اش را جز در راه سازندگي ؛بخشندگي و مهر به کار نمي برد و همانگونه که در گاتها نيز بيان گرديده کساني که با خرد (بهمن) به راستي و داد رفتار کنند (ارديبهشت) به اين توانايي سازنده دست مي يابند (شهريور) و اين توانايي آنانرا از گرايش به بدي خشم و کينه توزي باز مي دارد از اين رو بايد تنها اينچنين توانايي را بدست آورد و برگزيد. به نوعي ديگر مي توان شهريور را کنترل بر نفس اماره  که در روايات اسلامي از آن بسيار گفته شده بيان نمود. سخنان استاد وحيدي در اينباره: خشترايي همان شهرياري مي باشد و وئيرايي يعني ميل و شهريور نه فرشته است و نه همکار اهورامزدا بلکه ساختار رواني من انسان مي باشد و در درون من ميل است انواع و اقسام ميلها ست ميل خوب ميل بد و فرهنگ زرتشتي مي گويد که اي انسان تو بايد بر ميلهاي خودت شهرياري و فرمانروايي داشته باشي چرا که ميل انسان حد و مرز ندارد به عنوان مثال شخصي به نام هيتلر در قرن ۲۰ در آلمان مي گويد آلمان مافوق همه و نتيجه آن ۵۲ميليون کشته در جنگ جهاني دوم مي شود مولوي شاعر گرانقدر ايراني در اين باره اينچنين مي فرمايند:

ميلها همچون سگان خفته اند      که اندر آنها خير و شر بنهفته اند

چونکه در کوچه خري مردار شد     صد سگ خفته بدان بيدار شد

مويهاي هر سگي دندان شده       از براي طعمه دم جنبان شده

در وجود انسان اين ميلها خفته اند و چون بوي مردار به آن رسد بيدار مي شود و ملت آلماني را که از فرهيخته ترين ملل دنيا بود و بزرگان فراواني را در خود پرورش داد به مردمي خونخوار و تابع هيتلر تبديل نمود اما اگر بوي خوش به آن رسد اين ميلهاي خوب است که بيدار مي شود:

بوي خوش تو هر که ز باد صبا شنيد

از يار آشنا سخن آشنا شنيد

يا رب کجاست محرم رازي که يک زمان

بنشيند و آن دهد که چه گفت و چه ها شنيد      حافظ

و اين اصول برتر روانشناسي را در ۳۷۴۲سال پيش انساني بنام  زرتشت پيدا مي شود و براي انسانها در تمام ادوار بشر راه بهزيستي را نشان مي دهد که ميلهاي خويش را در پرتو راستي و اشا زير فرمانروايي خرد نيک قرار دهيد . اما بايد توجه نمود که رياضت کشي و ترک دنيا براي رسيدن به اين مقام مطلقا در آيين زرتشتي راهي ندارد (( هر که دانه بکارد اشويي کاشته است اي انسان اگر زمين را شخم نزني و در آن دانه نکاري همانا گرسنه خواهي ماند و بر در بي مايگان خواهي ايستاد ))

بدست آوردن شهريور به هر انسانی توانايی اهورايی را می بخشد که هيچ چيز نمی تواند آن را از بين ببرد در جهان مادی نيز نگهبانی فلزات به اين فروزه نسبت داده شده(جشن شهريورگان جمعه ۳۰ امرداد ۱۳۸۳) چرا که فلزات نيز هيچ گاه از بين نمی روند و آتش هر چقدر بر آنها قرار گيرد محکمتر و قدرتمندتر نيز می شوند  فلسفه قرار دادن سکه  در سفره هفت سين نيز شهريور می باشد  در آيين زرتشت نيازمندترين انسانها کسانی می باشند که از راه راست منحرف شده باشند و بايد داد و دهش ما به آنها خشترا باشد. اهورايی باشيد و شهريور گونه .

پاينده ايران