امردادگان

روز خورداد از ماه خورداد ششمین روز ماه خورداد باستانی ، 4 خورداد خورشیدی.

واژه خورداد در اوستا هه اروتاته ( Haorvatat) آمده است و نام یکی از امشاسپندان است که رسایی و کمال معنی می دهد. نیاکان ما در این روز به سرچشمه ها یا کنار رودها و ساحل دریاها می رفتند پس از ستایش اهورامزدا روز را با شادی و سرور با خانواده و دوستان می گذراندند.

واژه خورداد به چم رسایی است.

مزدا اهورا با شهرياری و مهر خود به کسی که رفتار و گفتارش در پرتو انديشه نيک و بهترين منشها بر پايه راستی  باشد رسايی و جاودانگی بخشد. هات ۴۶ بند۱

هه اروتاته (haorvatat)خرداد که به معنای رسايی و کمال است .اهورامزدا گوهر کمال است او همه خوبی ها را در خود دارد و همه خوبی ها را از خود می دهد کمال نمادی از خود شناسی اهورامزداست .آدميان می توانند با کوشش در راه رسيدن به کمال با به کار بردن خرد (بهمن)و کارکرد به راستی (اشا )و مهر ورزی(سپنتا آرميتی)توان اهورايی بدست آورده (شهريور) و در راستای کمال (خورداد) راه پی موده خود را شناخته و به خدا برسند (امرداد)  امرتات به معنای بی مرگی است اهورامزدا بی آغاز بی پايان و جاودانی است  در اوستا امرتات و هاوروتات  بيشتر جاها با هم آمده اند و اين نشانه آن است که راه رسيدن به جاودانگی نايل شدن به خودشناسی و  رسايی و کمال است و آدمی ميتواند  با خرد و راستی و مهرورزی به توانايی سازنده دست يافته و با آن توانايی به رسايی و سرانجام به جاودانگی برسد. استاد وحيدی درباره خورداد می گويند: هاوروتات به معنای کمال است که پارسی آن ميشود رسايی ما اگر بهمن را آغاز کنيم و ارديبهشت را انجام دهيم شهريور شهرياری بر ميل و سپنتا آرميتی را  نيز پشت سر بگزاريم می رسيم به رسايی 

دانه ای از حبس خاک آزاد شد           سر بر آورد و حريف باد شد

برگها تا شاخه ها  بشکافتند              تا به بالای درخت بشتافتند

جانهای بسته اندر  آب و گل               چون رهند از آب و گل با شاد دل 

در هوای عشق حق رقصان شوند       همچو قرص برگ بی نقصان شوند    

                                                                                                  مولانا

و اين همان خورداد است و انسان موجودی است بسته در جهان مادی و در اين جهان مادی روان و انديشه دارد و بايد در اين جهان مادی از کودکی همگام با پرورش قوای جسمانی نيروی معنوی و خرد و روان خود را تکامل دهد تا در پهنه مادی اگر جوان و بلند بالا  شود به همان اندازه نيز نيروی معنوی او نيز به رسايی رسد اين جهان بی کران در وجود هر انسانی است  و اين همان خرد کل است  و معنای اهورامزدا (هستی بخش دانای بزرگ) در هر چيزی دانش و خردی است و انسان بايد در پهنه معنويت ببالد و از سپنتا آرميتی قدم فرا نهد و به اين کمال رسد و اين گاتها دستور العملی است برای من انسان که چگونه نيک زندگی کنم  و جاودانه گردم و ما بايد اين مفاهيم را از آن خارج کنيم از جنبه تئوری و پندار و خرافات به جمبه عملی و کاربردی آن برسيم و اين دستورات برای من انسان است از ۳۷44 سال پيش تا به امروز برای هر زمان و هر مکان و هرگز رنگ کهنگی به خود نخواهد گرفت اما درباره امرداد که واژه بسيار پر معنايی است ـ ا ـ پيشوند نفی است و مرت يعنی مردن و امرتات يعنی بی مرگی و جاودانگی آيا من انسان جاودانه ام؟ برای پاسخ به شاهنامه رو می آوريم جمشيد در شاهنامه زمانی که در زمينه زندگی مادی به کمال و پادشاهی رسيد منی و خودپسندی در او پديدار شد و در اثر غرور خود را خدا ناميد و نتوانست خود را به امرداد رساند  

چون اين گفته شد فر يزدان از او         گسست و جهان شد پر از گفتگوی

و نتيجه آنرا ميدانيم  که به فنا و نيستی گرفتار شد .در مقابل کيخسرو  را داريم و او نيز به اين قدرت رسيد اما در خرد خود انديشيد که مبادا اين قدرت و شکوه مرا نيز همچو جمشيد فريب دهد:

گرايم به  کژی  و  نابخردی                   ز من  بگسلد  فره ی  ايزدی

و مردم را جمع کرد و با آنها در ميان گذاشت و به آنها گفت در من اين ترس پديدار شده  :نبينيد ديگر مرا جز به خاک .  رفت و در کوه ناپديد شد و اينان گردان و پهلوانان بودند و کی خسرو به امرداد رسيد و بايد اين منی و خود پسندی شود ما ، مسيح می فرمايد همسايه خودت را مانند خودت دوست دار يعنی من خودت ما شود.

خورداد در دنيای مادی نگهبان آبهای روان می باشد چرا که آب نيز همانند آتش برای ايرانيان ارزش بسياری دارد و قابل احترام است و معادل آن در ميترائيسم آناهيتا از دير باز در فرهنگ ايرانی وجود داشته در عين حال زلالی و بی عيبی را در آب می توان مشاهده کرد و فلسفه قرار دادن  کاسه ای آب بر سفره هفت سين نيز خرداد است اما برای امرداد ايرانيان سرو را برگزيدند چرا که سرو هيچگاه از بين نمی رود و هميشه تازگی دارد  و هر کسی را که به خاک می سپردند بر سر او سرو می کاشتند سرو نيز در فرهنگ ايران جايگاه بسياری دارد مانند سروی که بدستان اشو زرتشت کاشته شد اما بوسيله خليفه تازی با وجود مخالفت و مقاومت بسيار زرتشتيان  قطع گرديد سرو به عنوان نماد و درخت ملی ايرانيان بشمار می آيد همانطور که نخل برای اعراب اين حکم را دارد . همچو سرو  باشيد و رسا و جاودان .                                                             

پاينده ايران